Bölüm Başkanı Prof. Dr. Coşkun AK

2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 5/i maddesi gereğince okutulması zorunlu olan Türk Dili dersinin Üniversitemiz öğrencilerine verilmesi amacı ile aynı kanunun 21. maddesi ve Akademik Teşkilat Yönetmeliği'nin 14. maddesine göre 1983 yılında Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü'ne bağlı olarak kuruldu. Bölümde 12 okutman görev yapmaktadır.

TÜRK DİLİ DERSİNİN AMACI VE İÇERİĞİ

İlk ve orta öğretimde dil bilgisi ve Türkçe dersleri yeterli ölçü ve nitelikte ele alınmadığı için üniversiteye gelen öğrenciler, Türk dilini doğru ve güzel kullanma yeteneğini kazanamamış bulunmaktadırlar. Bu sonuçta, Türk dilinin elli yıldan beri çeşitli yönlere çekilmesinden doğan istikrarsızlığın da etkisi vardır. Bu durum, üniversite öğrenimi için bir yetersizlik olarak kendini göstermiş ve yüksek öğretime Türk Dili derslerinin konmasını zaruri kılmıştır. 

            Üniversitelerde okutulacak Türk Dili derslerinin amacı

Yüksek öğrenimini tamamlamış olan her gence, ana dilinin yapı ve işleyiş özelliklerini gereğince kavratabilmek; dil- düşünce bağlantısı açısından, yazılı ve sözlü ifade vasıtası olarak, Türkçe'yi doğru ve güzel kullanabilme yeteneği kazandırabilmek; öğretimde birleştirici ve bütünleştirici bir dili hakim kılmak ve ana dili bilincine sahip gençler yetiştirmektir.

Fikirlerin amaca göre en mükemmel şekilde ifade edilebilmesi için gerekli kuralları kapsayan retorik (güzel konuşma) bilgisi, her meslekte yetişmiş gençler için çok önemli bir ihtiyaç haline gelmiştir. 

Bu bakımdan yüksek öğretim kurumlarında verilecek Türk Dili derslerin liselerde verilen Türkçe ve Edebiyat derslerinin bir devamı olarak özellikle  güzel konuşma alanında yoğunlaştırılması yararlı olacaktır. Diğer taraftan gençlerin yazılı kompozisyon yanında, düzgün ve etkin bir konuşma alışkanlığı kazanmaları da ihmal edilmemesi gereken bir husustur. 

Batı ülkelerinde bu konuda yazılmış kitaplardan da yararlanılarak, Türkçe ders programlarında kitleye hitap etme tekniğine ait usul ve kuralların öğretilmesi mümkündür. Bu konuda başta Atatürk olmak üzere değerli Türk hatiplerinin konuşma metinlerinden yararlanmak yerinde olur. 

Girişte belirtilen noktalar ve dersin amacı dikkate alınarak aşağıda programla ilgili esaslar hazırlanmıştır.     

1.      Dil nedir? Dilin sosyal bir kurum olarak millet hayatındaki yeri ve önemi; dil-kültür ilişkisi

2.      Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yeri

3.      Türk dilinin gelişmesi ve tarihi devreleri

4.      Türk dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanları

5.      Türkçe’de sesler ve sınıflandırılması

6.      Türkçe’nin ses özellikler ve ses bilgisi ile ilgili kurallar

7.      Hece bilgisi

8.      İmla kuralları ve uygulaması

9.      Noktalama işaretleri ve uygulaması

10.  Türk dilinin yapım ekleri ve uygulaması

11.  Kompozisyonla ilgili genel bilgiler

12.  Kompozisyon yazmada kullanılacak plan ve uygulaması

13.  Zarfların ve edatların Türkçe’deki kullanış şekilleri

14.  Cümlenin unsurları, cümle tahlili ve uygulaması

15.  Edebiyat ve düşünce dünyası ille ilgili eserlerin okunup incelenmesi ve retorik uygulamaları

16.  Yazılı kompozisyon türleri ve uygulaması

17.  Anlatım ve cümle bozuklukları ve bunların düzeltilmesi

18.  Bilimsel yazıların hazırlanmasında uyulacak kurallar (rapor, makale, tebliğ vb. gibi)

19.  Türk ve dünya edebiyatlarından ve düşünce tarihinden seçilmiş örnek metinlere dayanılarak öğrencinin doğru ve güzel konuşma ve yazma yeteneğinin geliştirilmesi ve bununla ilgili retorik uygulamaları